Światło wśród zieleni

O zaletach oświetlenia ogrodowego nie trzeba przekonywać: mroczny, ponury ogród wieczorowa porą może rozjaśnić światło pełne ciepła i nastroju, ukazując w nowej szacie roślinność i zapraszając do wieczornego spaceru lub organizacji przyjęcia dla gości.

Przed przystąpieniem do zakupu odpowiedniego rodzaju oświetlenia, trzeba odpowiedzieć sobie na kilka pytań: ile będzie punktów światła i jak zostaną one rozmieszczone? Czy ogród będzie oświetlony większą ilością lamp rozproszonych na całej powierzchni, czy też chodzi o wyłowienie z mroku pojedynczych krzewów lub elementów architektonicznych?

Jeżeli trzeba oświetlić jedynie krótki odcinek drogi, np. z garażu do domu, wtedy można zainstalować lampy z czujnikiem włączającym i wyłączającym. Są one praktyczne szczególnie wtedy, gdy obydwie ręce są zajęte bagażem przenoszonym z samochodu do mieszkania.

Światło ostre czy raczej stonowane?
Im dokładniejszy jest plan oświetlenia, tym lepszy efekt końcowy. Nie należy przesadzać z ilością punktów światła, gdyż zbyt duże ich zagęszczenie nie stworzy odpowiedniej atmosfery. Poza tym kontrastujące przejścia pomiędzy powierzchnią oświetloną a leżącą w mroku, podkreślają tajemniczość i piękno ogrodowej roślinności. W celu lepszego zobrazowania całej sytuacji i ustalenia rodzaju oświetlenia zaleca się przygotowanie planu całego ogrodu i porastającej go roślinności. Plan nie musi być profesjonalnie wykonany, powinien jedynie uwzględniać wysokość szaty roślinnej w poszczególnych partiach ogrodu. Dzięki takiemu planowi można przykładowo określić pozycję lampy oświetlającej szczególnie ładnie drzewko lub krzew. Jeżeli możliwość ustawienia opraw oświetleniowych jest ograniczona, można umiejscowić je dodatkowo na specjalnych cokołach lub na murku dla lepszego oświetlenia wybranego obiektu. Wielu producentów oferuje bogaty asortyment opraw oświetleniowych, dostosowanych do różnego sposobu mocowania. Niektóre z opraw mocowane sa do stałego podłoża, np. drewnianego tarasu lub fundamentu betonowego. W takim wypadku oferowane są razem z podstawą posiadająca wywiercone otwory, ułatwiające montaż do podłoża. Dodatkowa zaletę posiadają oprawy oświetleniowe na podstawkach o regularnej wysokości. Jeżeli ktoś chce zainstalować oświetlenie na krótszy okres czasu, może wybrać oprawy posiadające u podstawy specjalny szpikulec, umożliwiający bezpośrednie wbicie do ziemi. Jednak wtedy jest to instalacja tymczasowa i nie należy stosować w niej napięcia 220V, a tylko 12V.

Prawidłowe mocowanie słupków balkonowych

mocowanie balustradyBalustrada jest zaliczana do elementów konstrukcyjnych o statycznym obciążeniu i musi posiadać odpowiednią nośność oraz prawidłowe zakotwienie. Fachowy montaż jest więc niezbędny, by sprostać surowym wymaganiom.
Osoba podejmująca się inwestycji bądź remontu, powinna wiedzieć, czego należy wymagać od fachowca i co jest dopuszczalne, a co nie. Zdarza się bowiem, że balustrady wykonuje się w sposób sprzeczny z przepisami i regułami techniki.
Obciążenia, jakim poddane są balustrady tworzą reakcję podobną do łańcuchowej. Zaczynają się od balustrady, a następnie przenoszone są poprzez podstawę słupka i mocowanie do elementu konstrukcyjnego. Najsłabszym ogniwem w tym łańcuchu jest samo mocowanie. Dlaczego? Ze względu na zły wybór kołków mocujących i ich nieprawidłowy montaż.
Przed planowaniem balustrady należy zadać sobie cztery ważne pytania. Jak powinna być zamontowana balustrada? W którym miejscu zostanie ona zamontowana? Jakim obciążeniom musi sprostać mocowanie? Jaki rodzaj mocowania jest najodpowiedniejszy?
O tym, jak ma być zamocowana balustrada decydują często względy nie ekonomiczne lub statyczne, ale architektoniczne. Mocowanie z góry jest najprostsze, natomiast o dołu najbardziej bezpieczne statycznie. Mimo to większość poręczy mocowana jest od strony czołowej.
Jeśli chodzi o obciążenia to rozróżnia się siły działające poziomo i pionowo. Oto prosty przykład: w czasie przyjęcia na balkonie przebywa dużo gości, którzy opierając się o poręcz, naciskają na nią poziomo w kierunku zewnętrznym. Wiejący wiatr wywiera w tym samym czasie nacisk na osłonę balkonu z drugiej strony, także jego boki poddane są obciążeniu. Są to wszystko siły poziome. Natomiast ciężar balustrady, obudowy, donic z kwiatami i gości wychylających się, względnie opierających się o balustradę – wszystko to stanowi siłę działającą pionowo.

Przy wyborze mocowania balustrady, trzeba mieć na uwadze nie tylko same obciążenia, lecz także miejsce i sposób mocowania. Słupki mocowane są do podłoża często przy pomocy śrub ze stali galwanicznie ocynkowanej, chociaż nie są one właściwe. W obszarze zewnętrznym powinno się stosować tylko stal szlachetną. Najlepszym rozwiązaniem są kotwy iniekcyjne w połączeniu z masą wiążącą, która uszczelnia wywiercony otwór i chroni kotwę przed korozją. Kotwy stalowe galwanicznie ocynkowane pokryte są warstwą cynku o grubości 5 do 10 pm. Ocynkowaną stal pokrywa więc warstwa ochronna, która pod wpływem powietrza ulega stopniowej redukcji. Szacuje się, że na powietrzu wiejskim grubość warstwy ochronnej ulega redukcji o 1,3 do 2,5 µm rocznie, natomiast w środowisku przemysłowym o bardziej agresywnym powietrzu aż o 6,4 do 13,8 µm.
W ten sposób już po upływie roku nie istnieje prawie żadne zabezpieczenie antykorozyjne.

Problemem może być również niewłaściwy sposób mocowania. Kotwy dokręcane są kluczem „na wyczucie”. Tymczasem badania wykazują, że kotwy o małej średnicy są zbyt mocno dokręcane, natomiast kotwy o większych średnicach zbyt słabo. Prawidłowa kotwa nie spełni dobrze swej roli, jeżeli moment skręcający jest nieodpowiedni. Podsumowanie: do mocowania zewnętrznego balustrady nie wolno stosować kołków w osłonach z tworzywa sztucznego oraz kotew galwanicznie ocynkowanych. Poza tym przy mocowaniu należy zwrócić uwagę na zachowanie przepisowego odstępu od brzegu i osi oraz prawidłowego momentu skręcającego.

Właściwy dobór okien

okna drewnianeCzłowiekowi potrzebne jest naturalne światło, dlatego okna muszą dostarczać go jak najwięcej przez okres całego roku, chroniąc zarazem mieszkanie przed hałasem ulicznym i stratą ciepła. Dawniej okna były przyczyną dużych strat energii cieplnej, która uchodziła na zewnątrz prze nieszczelne ramy i – jeszcze do niedawna – przez jednoszybowe oszklenie. Zastosowanie szkła izolacyjnego i szyb zespolonych pozwoliło ograniczyć straty ciepła średnio o 50%. Jednak nie jest to ostatnie słowo producentów szyb okiennych. W oknach najnowszej generacji stosuje się szkło termoizolacyjne o jeszcze lepszych właściwościach technicznych, umożliwiające dalszą redukcję strat o kilkadziesiąt procent. Okna termoizolacyjne są wykonane z dwóch lub więcej szyb, z których jedna pokryta jest cienką warstwą ciepłochronną. Przestrzeń pomiędzy szybami jest wypełniona osuszonym powietrzem lub gazem szlachetnym (argon, krypton, ksenon).

Parametrem charakteryzującym izolację termiczną jest
współczynnik przenikania ciepła U W /m2K.
Średnio następujące wartości: dla okien z szybą pojedynczą, współczynnik przenikania ciepła przez szybę wynosi U=5,2 W /m2K, dla szyb zespolonych ze szkła izolacyjnego U=2,6 W /m2K, natomiast dla szyb termoizolacyjnych U=1,3 W /m2K.

Dobór kształtu okien nie może być kwestią przypadku. Decyzja dotycząca koloru ram okiennych, wielkości (jedno-lub dwuskrzydłowe?) i ilości okien, ze szprosami czy bez itd. musi być podyktowana funkcjonalnością, a przede wszystkim dostosowana do stylu budynku. Na przykład szprosy nadają budowli specyficzne akcenty, elegancję i tworzą atmosferę wnętrza.
Należy też pamiętać o zachowaniu odpowiednich proporcji okien, gdyż wpływają one znacząco na wygląd końcowy domu.
Równie ważną rolę jak rodzaj szkła odgrywa obramowanie, które musi wytrzymać obciążenie i zachować stabilność oraz szczelność przez długi okres czasu. Musi być też odporne na wpływ czynników atmosferycznych i – w przypadku tworzywa sztucznego – na promieniowanie UV.

Dobre naświetlenie niewielekich pomieszczeń, jak np. łazienka, zapewniają okna małe jednoskrzydłowe. Tutaj trzeba zwrócić uwagę, aby szerokość ram nie była zbyt duża. Okna dwuskrzydłowe ze słupkiem oporowym, który jest konieczny, jeżeli szerokość okna wynosi około 150 centymetrów, poprawiają komfort użytkowania większych pomieszczeń.

Właściciele starszych budynków lub mieszkań, w których okna są jeszcze w bardzo dobrym stanie technicznym, mogą zastanowić się nad sensem wymiany samych tylko szyb. Jest to możliwe, jeżeli rama jest szczelna, dobrze zachowana i ma dostateczną głębokość. Przydatność starych okien, a konkretnie ich zdolność izolacyjną można ocenić przy pomocy techniki pomiarowej zwanej termografią.

Balustrady balkonowe

balustrada betonowaPrzebywanie na takim balkonie jest z pewnością przyjemne i relaksujące. W sytuacji, gdy wiele osób rezygnuje z wyjazdu urlopowego z powodu trudnej sytuacji materialnej, można pomyśleć o upiększeniu swego balkonu, by nie oglądać wyłącznie plastikowych doniczek i rachitycznych kwiatków. Południowy, śródziemnomorski wygląd nada mu z pewnością klasyczna balustrada, wykonana z gotowych elementów betonowych, pomalowanych na jasny, ciepły kolor. Jednakże nowe oblicze balkonu musi być dopasowane do architektury całego budynku, trzeba też mieć na uwadze statykę balkonu, gdyż ciężar betonowej balustrady jest znaczny. Poza tym… ładne rozwiązanie.

Długi balkonowy front wygląda korzystniej, gdy jest podzielony na mniejsze fragmenty. Zamiast więc mocować długie deski albo profile balustradowe poziomo na całej długości, lepiej jest, gdy przestrzeń zostanie podzielona na mniejsze elementy. Istnieją różne możliwości wprowadzenia zmian. Po pierwsze można stosować zmienną kolorystykę, względnie splot jedynie dwóch kolorów. Dodatkowe efekty osiąga się zmieniając kierunek profilów balkonowych, a więc na zmianę poziomo lub pionowo, bądź też mocując elementy po przekątnej.

W zależności od położenia balkonu wskazane jest, by balustrada chroniła przed spojrzeniami, bądź też była zupełnie odsłonięta, zapewniając mieszkańcom nieskrępowany widok na otoczenie. Jest to jeden z aspektów, które należy uwzględnić przy wyborze określonego rodzaju balustrady. Jeżeli pola między słupkami nie są w całości wypełnione (tak jak na sąsiednim zdjęciu), a jedynie zasygnalizowane płytami ze stali szlachetnej lub filigranowymi prętami, wtedy sprawiają one wrażenie lekkości i delikatnej elegancji. Decydując się na elementy ze stali szlachetnej, trzeba zwrócić uwagę na to, by powierzchnie poszczególnych elementów do siebie pasowały.